12 maart 2026: 'Gedaanten van de Hanze', een lezing door Hanno Brand
De Hanze is een van de fenomenen uit de middeleeuwen dat nog steeds zijn sporen nalaat. Marketing, toerisme en musea spinnen voortdurend garen bij de nalatenschap van de Hanze. Politici en machthebbers hebben in heden en verleden de Hanze gebruikt en misbruikt om hun ideologieën van een historische basis te voorzien. Het feit dat het zeer recente Hanzeboek van de Zweedse historicus Dick Morrison in Nederlandse vertaling binnen enkele weken aan een tweede druk toe was, laat zien hoezeer de Hanze onder een breed publiek tot de verbeelding spreekt.
Met de toenemende populariteit van de Hanze namen echter ook de misvattingen toe. Mythevorming en historische werkelijkheid lopen voortdurend door elkaar heen. Hedendaagse opvattingen zijn maar al te vaak gebaseerd op hardnekkige misverstanden. Net zomin als de Hanze een verbond was, ontbrak het dit stedennetwerk aan een sterke dynamiek. En waar vroeger onderzoek de nadruk legde op eenheid en samenwerking, gaat nu de aandacht uit naar tegenstellingen, losse netwerkverbanden, onverenigbare economische oriëntaties en regionale diversiteit. De zeer wisselende betrekkingen met de Scandinavische landen illustreren dit.
Uiteindelijk was de Hanze opportunistisch mensenwerk met alle successen en mislukkingen die daarbij horen. Wellicht maakt juist dat de Hanze nog zo herkenbaar. Deze lezing gaat over de gedaanten van de Hanze als koopliedenverband, diplomatiek netwerk, politieke macht en economische institutie.
Hanno Brand is historicus, senior onderzoeker, voormalig bijzonder hoogleraar aan de RUG en oud-directeur-bestuurder van de Fryske Akademy. Hij doceerde onder meer aan de universiteiten van Leiden, Gent en Groningen en was projectleider aan het Duits Historisch Instituut in Parijs. De afgelopen twintig jaar richtte zijn onderzoek zich onder meer op de Hanze, waarover hij regelmatig publiceert, doceert en lezingen verzorgt.
Datum/tijd: donderdag 12 maart 2026, 19:30 uur (inloop vanaf 19:00 uur)
Locatie: Harmoniegebouw (Oude Kijk in 't Jatstraat 26 Groningen), zaal 1315.0048
Toegang: gratis voor leden van de SVG, € 5,00 voor niet-leden










